TÜRK-İŞ’in,
çalışanların geçim koşullarını yansıtan ve (1987’den bu yana her ay) düzenli
olarak yapılan ancak Ocak 2022 tarihinden itibaren beslenme kalıbı içindeki
besin türlerinin ağırlığı bilimsel görüş doğrultusunda yenilenen (ve 2023 Ekim ayından itibaren aynı beslenme
kalıbı temel alınarak yeni bir ekip tarafından yayınlanacak olan) bağımsız
araştırmasına göre Eylül, 2023 (sonu) itibariyle;
TÜRK-İŞ Açlık Sınırı Endeksi (TASE Ocak 2021=100) Eylül’23:
500,80
·
Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve
yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması:
Açlık Sınırı
: 13.334,13
TL
· Dört
kişilik bir ailenin yapması gereken gıda harcamasıyla birlikte giyim, konut,
ulaşım, eğitim, sağlık v.b. gibi insan onurunun gerektirdiği aylık zorunlu ihtiyaçları
karşılayabilmesi için yapması gereken harcama (ücret düzeyi değildir):
Yoksulluk Sınırı
: 43.433,65 TL (Eylül 2023’ye
göre %84,04
artmıştır)
· Bekar bir çalışanın aylık yaşam maliyeti : 17.336,25 TL
· Aylık
net asgari ücret (2023 ikinci yarı) : 11.402
TL
Hesaplanan tutarlar ücret düzeyi olmayıp dört kişilik bir ailenin insan
onuruna yaraşır bir hayat sürebilmeleri için haneye girmesi gereken toplam
gelir miktarıdır. Her ayın son haftasında, TUİK
istatistiklerinden yaklaşık 1 hafta önce açıklanan sonuçlar, tüketici
fiyatlarındaki artış eğilimini yansıtan “öncü gösterge” niteliğini
taşımaktadır. Sonuçta hesaplanan açlık ve yoksulluk sınırları ile ailelerin
elde ettikleri gelir arasındaki fark geçim zorluğunun boyutlarını
göstermektedir. Çalışan sayısının sınırlı olduğu ailelerde kişi başı
yapılması gereken harcama tutarı yetersiz kalmaktadır.
Görüleceği üzere kendi geçimini sağlamak durumunda
bulunan bekâr bir işçinin aylık geçim maliyeti ile Ağustos 2023
itibariyle geçerli olan yeni asgari ücret arasındaki fark (–) 5.934
TL’dir. Kayıtlı istihdamım yaklaşık yarısından fazlası asgari ücretle
çalışmakta ve milyonlarca emekli bu düzeyin altında ücret almaktadır.
Asgari ücret temel gelir niteliğinde değildir. Ücretlilerin
çoğunun Uluslararası Çalışma Örgütünün(ILO) “insan onuruna yaraşır iş” olarak
nitelendirdiği bir işle yaşamlarını sürdürme olanağı olmadığı görülüyor.
“İnsana yakışır” yaşam şartları sağlamak sosyal
politikaların önceliğidir.
2023 yılı için 2 kez belirlenen asgari ücret mevcut
fiyat artışları karşısında insanca yaşamı olanaklı kılacak bir seviyede
görünmemektedir. Zorunlu ihtiyaçlar için geçen yıla göre yapılması gereken ek
harcama tutarı kadar hane halkı gelirinde artış sağlanamadığı durumda aradaki
fark daha fazla yoksullaşmaktır.
Araştırmaya göre, günümüzün temel sorunu hayat
pahalılığı ve yüksek enflasyon nedeniyle geçim sıkıntısı olmaya devam
etmektedir. Enflasyonun kısa vadede
etkili olmayı sürdüreceği görülmektedir.
Özellikle gıda başta olmak üzere artan vergiler, akaryakıtta, mesken ve işyeri
kiralarındaki enflasyon satın alma gücünü eritmektedir. Gıda fiyatlarındaki artış öncelikle yetersiz
üretim, yüksek girdi fiyatları ve üretim, tedarik ve satış zinciri içerinde
orantısız fiyat değişimlerine bağlanmıştır.
Araştırmada gelir politikasının gelirlerin gerçek
enflasyon seviyesinden daha fazla artarak insana yakışır koşulları sağlaması
gerektiği ve refahın adil paylaşılması gerektiği belirtilmiştir.
Raporda TÜRK-İŞ’ in doğrudan piyasadan, market ve
semt pazarları sürekli dolaşılarak tespit ettiği ve yoksul kesimlerin
harcamalarında ağırlık yer tutan gıda harcamalarında
(Ankara);
· Bir
önceki aya göre değişim oranı
% 9,31
· Bir
önceki yılın Aralık ayına göre değişim oranı % 64
· Son
12 ay itibariyle değişim oranı
% 84,04
· On
iki aylık ortalamalarla değişim
oranı %106,21
———————————–
*Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre,
Ağustos 2022 – Ağustos 2023 Tüketici Fiyatları Değişim
Oranı: % 58,94
